Eric Schoones | tekstschrijver/publicist

Alle dagen duurzaam | een kijkje in het boek


Klik hier voor een impressie van de opmaak

en lees hieronder enkele fragmenten uit het boek

Interface
Ton van Keken is Senior Vice-President Operations voor Europa, het Midden-Oosten, Afrika en India van Interface Inc., directeur Interface International B.V. en lid van het Europese directieteam. Hij bewaart goede herinneringen aan de ontmoetingen met Ray Anderson: ‘Een ongelooflijk inspirerende man, helemaal gedreven vanuit het inzicht dat we met de manier waarop we nu produceren en consumeren de leefomgeving voor onszelf en onze kinderen in gevaar brengen. Hij was ervan overtuigd dat je met een duurzame bedrijfsvoering ook commercieel succesvol kunt zijn. Hij trotseerde de scepsis binnen zijn bedrijf en op Wall Street en gooide het roer radicaal om. Dat was anno 1994 nog niet eerder vertoond. Ik heb van hem geleerd dat je trouw moet blijven aan je eigen waarden en inzichten, niet afwijken van de ingeslagen weg. Dan krijg je mensen mee. Hij heeft zijn visie top-down doorgezet, terwijl we nu heel nadrukkelijk alle medewerkers betrekken bij Mission Zero. Die druk van onderop geeft je vleugels, maar een duurzame koers wordt uitgestippeld in bestuurskamers door bevlogen en geïnspireerde leiders.’

Goed en functioneel
Ton van Keken begon zijn carrière bij de luchtmacht en vloog als technisch officier mee aan boord van F-16’s. Vaak wordt gezegd dat milieubesef in 1968 begon met de eerste ruimtefoto’s, een blik vanuit de ruimte op een kleine, kwetsbare aarde, maar die link legde hij aan boord van de F-16’s nog niet. ‘De luchtmacht was zeker niet de meest milieugerichte tak van sport en ik was er zelf ook nog niet zo mee bezig. Maar door het werken voor Interface ga je wel nadenken. Iets anders is de techniek. Een straaljager is een technologisch hoogstandje, en die fascinatie met technologie zie ik wel terug bij Interface. Het is vooral door techniek en innovaties dat we onze impact op de wereld verkleinen.’
Duurzaamheid lijkt bij Interface de corebusiness geworden, met de tapijttegels als een medium om een ideaal uit te dragen. ‘Dat is toch niet zo. We leveren primair een goed en functioneel product, daarnaast moet je de schoonheidsprijs winnen met mooie kleuren en designs. Als dat allemaal klopt, kun je met duurzaamheid bonuspunten scoren, maar je kunt er de gemiddelde consument niet mee verleiden. Een fantastisch duurzaam product dat niet werkt of niet mooi wordt gevonden, verkoop je niet.’

 

dutch
‘Er zal veel veranderen: groei is niet langer vanzelfsprekend, grondstoffen worden duurder, zeepbellen zullen barsten. Systemen worden getoetst op economisch en sociaal draagvlak. In die bewegende context zie je dat verandering komt van jonge, weldenkende mensen, van de ‘elite’ zoals duurzaamheidsprofessor Jan Jonker ze noemt en dan bedoelt hij niet de grachtengordel. Goed opgeleide jonge mensen, niet begrensd door een te dure hypotheek, kiezen voor een andere leefstijl. Ze zijn minder materialistisch ingesteld. Ik zie het in mijn eigen omgeving. Een van onze partners is MeetIn, een bedrijf dat ondernemersreizen en handelsmissies naar opkomende markten als Brazilië en India organiseert.
De medewerkers van MeetIn delen met zijn zevenen twee auto’s. Tien jaar geleden was zoiets volkomen ondenkbaar en dat stemt me optimistisch. Ondertussen is mijn generatie nog opgegroeid met het oude economisch model: carrière maken, geld verdienen, groter huis, grotere auto. Met meer mensen op de payroll ben je eerder rijp voor de beurs, interessant voor overnames, en zo verder.
Bij dutch doen we het anders. Ik denk dat ons bedrijf ook prima zou kunnen functioneren als een coöperatie, waarbij collectieve doelstellingen ook gedeeld worden, belangen, winsten enzovoort. Daarmee stappen we af van de oude verdienmodellen. Het is een mentaliteitskwestie en het is eigenlijk te gek voor woorden dat niet iedereen zo denkt.'

 

nederlandse spoorwegen (serdar ucar)
'Ik heb een van de mooiste banen. Lang hiervoor werkte ik in het notariaat, maar ik vond mensen leuker dan dossiers. Het is ook een moeilijke baan, want het is een veranderingsproces, it hurts! Nog niet al mijn collega's denken net zoals het management op deze manier aan de toekomst. Ze vinden wat ik doe prima, maar hebben dat dan liever op een andere afdeling.

Ik geloof dat je planet en profit heel eenvoudig kunt uitleggen; dat gaat vaak over materie, grondstoffen, geld, maar people, over gevoelens en gedrag, is veel moeilij ker. Thuis ben ik ook bewust bezig met afval scheiden bijvoorbeeld, maar mijn vriendin gelooft er niet in. Ze gaat graag op zaterdagmiddag met de auto naar een andere stad om te shoppen, ook al kunnen we eerste klas reizen in een niet-overvolle trein. We moeten het er nog maar eens over hebben.'

 

tonzon
Voor Ton Willemsen, de uitvinder van Tonzon, is ‘out of the box’- denken een tweede natuur. Vier jaar oud vroeg hij al aan zijn vader waarom zijn broertje anders dacht dan hij. Geboren in een katholiek nest met acht kinderen, liet hij een kerkelijke roeping aan zich voorbijgaan. Met een aangeboren nieuwsgierigheid wilde hij zich op een andere manier dienstbaar maken, maar een studie technische natuurkunde leek toch niet de aangewezen weg. Een kort intermezzo op de kunstacademie volgde, hij hielp vrienden met een natuurwinkel en begon een biologische tuiniersvereniging. Het was pionieren in de jaren zeventig van de vorige eeuw. En toen hij, inmiddels wiskundeleraar geworden, een niet-geïsoleerd, voormalig woonwinkelhuis uit 1906 betrok, en voortdurend naar buiten moest om hout te halen om de kachel aan de praat te houden, ging hij op zoek naar manieren om de energiehuishouding efficiënter te maken. Ook de ‘moulinex-cultuur’ en kernenergie stonden hem tegen, verbaasd als hij was over het ‘summum van menselijke zotheid’, op ‘zo’n domme manier energie opwekken voor overbodig keukengereedschap’. De vele uren in de bibliotheek van de Universiteit Twente bezorgden hem, naast een prematuur plan voor een zonnecollector die zowel warmte als elektriciteit kon leveren, ook veel kennis over hoe je warmtestromen kunt manipuleren. Hij ontdekte hoe bepaalde materialen warmte absorberen of juist uitstralen. De eerste keer paste hij dat met succes toe op zijn eigen houten vloer. Wat later ontmoette hij in het café een stel dat thuis kampte met een koude vloer. Ze zaten altijd op de bank met de benen omhoog tv te kijken. Nadat Ton Willemsen zijn concept bij hen onder de vloer had aangebracht konden ze gewoon op de vloer zitten kijken, met de rug tegen de bank. De buren hoefden niet snel na te denken en wilden het ook onder de vloer.

 

baril
Tweecomponentenverf is een vertrouwd begrip. Voeg er een derde element aan toe en er ontstaat iets dat zelfs de grondstoffenleveranciers niet goed kunnen begrijpen: een zeer snel drogende coating waarmee vooral veel energie wordt bespaard. Hoewel zijn vader, zelf eigenaar van een schildersbedrijf, hem een loopbaan in de verfindustrie ontraadde, belandde Geert Duijghui sen, directeur/eigenaar van Baril Coatings, na zijn studie chemie toch bij een verffabrikant. Daar groeide zijn liefde voor het gecompliceerde vak van verf maken. ‘Het beste product op de markt verslaan’, zo formuleerde hij zijn ambitie. Met het kompas gericht op innovatie en duurzaamheid, zoekt hij steeds naar verbeteringen voor zaken, die op het eerste oog in orde lijken.

 

DutchSpirit
Als biologieleraar hield Erik Toenhake het onderwijs al snel voor gezien. Orde houden met ‘noem mij maar Erik’ bleek geen haalbare kaart. Hij had een eigen bedrijf in de financiële dienstverlening en ondanks het geweldige inkomen, super resultaten, leuke collega’s en veel vrijheid raakte hij opgebrand en bezon hij zich op een nieuwe weg. ‘Ik wilde graag iets opbouwen, iets met een uniek product, waarbij het opnieuw ging om kwaliteit, trots, eerlijkheid en passie, iets waaraan ik op basis van gelijkwaardigheid met anderen kon samenwerken.’

Van Maren Systems
De pallet is de smeerolie in de logistiek. Zonder die vitale schakel geen transport of opslag van producten. Per jaar worden naar schatting twee  miljard pallets geproduceerd en in veertig, vijftig jaar tijd is de pallet nauwelijks veranderd, maar er waait een nieuwe wind.
Jean-Marc van Maren is econoom en wilde bij een grote multinational gaan werken, maar door toeval, hij schreef een scriptie over de pvc-industrie, kwam hij bij General Electric Plastics in de palletbusiness terecht. Dat was in 1989. Hij maakte carrière bij deze Amerikaanse industriële gigant, maar toen hij op zijn toenmalige kantoor in San Francisco al een tijdje over de baai uitkeek, besloot hij om voor zichzelf te beginnen. ‘Het was stressvol in het begin, grote bedrijven vonden mij een prima kerel met een prima product, maar ze werkten liever met bedrijven van hun eigen schaal.
Nu blijkt dat ik, opererend als een luis in de pels en als eenling, met een programma of een toepassing voor grote bedrijven toch impact kan maken. Die rol past me wel.’

 

de vegetarische slager
Jaap Korteweg, achtste generatie akkerbouwer en groenteteler in Langeweg, een dorpje even ten noorden van Breda, besloot deeltijdvegetariër te worden door wat er gebeurde rondom de varkenspest. Een miljoen dieren werd afgemaakt. De destructiebedrijven konden al die kadavers niet zo snel verwerken en boeren met koelhuizen werd gevraagd om dode varkens op te slaan. Jaap Korteweg had als akkerbouwer wel grote koelhuizen, maar deed niet mee. Het besluit om volledig vegetariër te worden volgde enkele jaren later na het idee om kalfjes voor eigen consumptie te laten opgroeien op zijn eigen boerderij. Het kwam er niet van, omdat hij het traject overziend – jarenlang voor die dieren zorgen, ze doden, slachten en uiteindelijk opeten – nu zeker wist dat hij er niet aan moest beginnen. Eerder had hij al, met zijn groeiende aversie tegen het overdadige gebruik van bestrijdingsmiddelen, besloten om biologisch te gaan boeren. Zijn buren volgden al snel zijn voorbeeld en het jonge gezelschap ecoboeren maakte gezamenlijk excursies. Een van die uitstapjes eindigde in een vegetarisch restaurant in Brussel, waar in de ogen van Jaap Korteweg ‘droevige types dapper het menu – soep, hoofdgerecht en toetje, alles vervaardigd van eenzelfde smakeloze, blauwgrijze substantie – met frisse tegenzin zaten weg te werken.’ Afzien leek hier het levensmotto.

Alle dagen duurzaam | Van dromen en daden

Hieronder het voorwoord van Marjan Minnesma, directeur Urgenda en mijn eigen nawoord.

Alle dagen duurzaam | reacties


In de komende tijd zullen hieronder meer reacties en recensies verschijnen.

Alle dagen duurzaam | over de inhoud

In Alle dagen duurzaam geven 42 bedrijven en organisaties hun visie op de toekomst in een nieuwe, circulaire economie.

Alle dagen duurzaam | Alle bedrijven en organisaties in het boek

Hieronder alle bedrijven uit het boek globaal geordend naar branche.